KİŞİYE ÖZEL PROGRAMLAR

Sporculuk hayatım boyunca kendimi gerçekleştirmeye, geliştirmeye adadım. İnsan tam olarak nerede olduğunu bilmediğinde nereye doğru gittiğini de anlamıyor. Yatay bir merdivendesin, etrafındaki her şey hareket ediyor… Adım atıyorsun ama yukarı yönemi aşağı yöne mi gidiyorsun? Sağa mı sola gittiğini fark edemediğin bir merdiven… Çevrendeki görüntüler değişiyor. Sen hareket halindesin ama gerçekte ne oluyor? 

Çocukluk yaşlarımdan itibaren bir mücadelem vardı. Kariyerim boyunca onca olan biten sıkıntıya rağmen vazgeçmeden devam ettim. Çok fazla emeğe, çok fazla bilgiye rağmen anlaşılmadan yürütülen bir süreç oldu. Hareket halindesin ama iyi olan anlar var, kötü olan anlar var… Ne neden oluyor? Merdivenler var… İnişler çıkışlar, sağa sola hareket var… Ama işin toplamında ne neden oluyor? Anlamıyoruz…

Gerçekte nerede olduğunu belirlemek, 

Hangi davranış kalıpları ile ilerleyebileceğini anlamak…

Bir spor branşındaki en büyük eksikliğin, o spora ait beceriler olduğunu düşünürüz. Fiziksel dayanıklılık, kas kuvveti, koşu hızı, çeviklik gibi… Bu sporlara ait çoğu yeteneğin doğuştan geldiğini ve gelişimin sınırlı olduğunu da düşünürüz. Çoğu zaman ise gerçekte yanılırız. Sporcuların gelişimi konusunda da nereye gelebilecekleri konusunda da… Olmaz denilen sporcular başarabilir, başarılı olur denilenlerin çoğu olmayabilir.

Sporcular performans testleri ile görünür olan becerilerini bir şekilde ölçebiliyor. Ancak zihinsel beceriler, sporcuların bu fiziksel ölçümlerinden çok daha ötesine gitmesini sağlıyor. Bu yeteneklerin ardında yatan zihinsel bir performans ölçüleri olduğunu biliyor muydunuz? Ve bunları test edebileceğinizi? Tüm bu testlerin altında yatan görünür bir DNA testi olduğunu düşünün. 

İnsan DNA’sı davranışlarının altında yatmaktadır. İnsan ancak özünü bilirse ihtiyacını anlayabilir. Sürecini fark edip öngörülü hale gelebilir. İşte o zaman kendini gerçekleştirebilecek gerçek potansiyeline ulaşabilir. İnsanın zihni eğer bilmediği bir mücadeleye girerse o mücadele ne kadar dayanıklı olabilir ki? Ne kadar sürdürebilir olur? Bir sporcunun kendi huy ve özelliklerini tanıması ise, iyi bir kariyer programını dizayn eder. Peki bir programın kalitesini belirleyen şey nedir?

Kişiye özel bir reçete sunabilmek

Herkes kişiye özel bir program dizayn etmek istiyor. Fakat o kişiyi tanımadan nasıl yazabilirsin ki o programı? O kişinin ihtiyacını belirlemek için onu tanımlaman gerekir. Kişiyi anlamadan ihtiyacını nasıl tespit edebilir insan? Daha elindeki son teknoloji cihazın modelini tanımlamamışsın. Tuşlu bir cihazdan, dokunmatik bir cihaz performansı bekliyorsun. Senin arabanın motor hızı o yarışa uygun değil. Şimdi sen o arabayı daha tanımıyorsun. O yarışta nasıl mücadele edebilir ki o sporcu?

Bir antrenör olarak sporcuyu tanımak demek o kişiyi anlamak demektir. İyi bir antrenörlük, fiziksel gelişim ve taktiksel komutlar vermekten de öte o sporcuya koçluk yapabilmekten geçer. İyi bir lider antrenör, sporcularını çok iyi anlamalıdır. En kötü senaryolarda dahi onlara uygun motivasyon yöntemini bulmalı, onların ihtiyacını doğru şekilde tespit etmeli,  doğru pozisyona getirmelidir. Doğru zamanda, doğru organizasyon ile rakiplerine karşı güçlü ve dayanıklı hale dönüştürmelidir. 

Bir düşünün… Maç içerisinde fırsat verdiğin sporcuyu doğru görevlendirmediğinde hüsrana uğrarsın. O kişinin gol atabilmek için çeşitli pozisyonlarda doğaçlama yapabilmesi gerekir. Belli pozisyonlarda yapmış olabilir. Ama o baskıda onu yapamayacaktır. Bunun sebebi o pozisyona uygun olmamasıdır. Onun, o baskılarda gol atabilmesini sağlayabilecek bir çalışma sistemini, baskı gelmeden ortaya koymak gerekir. 

Antrenör: Kişiyi analiz etmeli. İhtiyaçlarını belirlemeli.

Bir antrenör hangi spor branşı olursa olsun orada performans arttırmak istiyorsa, kişiyi analiz etmeli, ihtiyaçlarını belirlemeli, o kişinin mizaç ve özelliklerine göre bir yapı ve görev tanımı yapmalıdır. Bazı sporcularınızı ödev vermeden ekstra birşey yapmayacağını bildiğinizde ona görev vermeniz gerekir. Bazıları görev insanıdır, bazıları ise doğaçlama yaşarlar… Kimin ne şekilde hareket edeceğini anlamak. Hangi davranışlar ortaya koyacağını öngörebilmek, hangi stratejilere göre ilerleyebileceğini belirlemek hedeflerini gerçekleştirmenin ilk adımıdır. Başarılı bir performansa giden yolun en önemlisi de atılan adımların ilkidir…